Skip to content

Babel

£9.99

Nofel ddirgelwch ddarllenadwy a chyffrous, wedi ei lleoli mewn tref ddiwydiannol yn ail hanner y 19eg ganrif. Mae'r prif gymeriad Sara yn dianc o afael ei thad sy'n weinidog alcoholig, ac yn dod i'r dre, wedi gweld hysbyseb am swydd newyddiadurol yng ngwasg Joseph Glass, dyn busnes rhyddfrydol a golygydd papur newydd Llais y Bobol.

Gan mai hon yw ei bedwaredd nofel ac iddo ennill Gwobr Goffa Daniel Owen mor bell yn ôl â 2008, go brin y gellir galw Ifan Morgan Jones yn ‘awdur ifanc addawol’. Ac eto, mae’r ffresni a’r newydd-deb sy’n perthyn i’r gwaith hwn yn codi’r awydd ar rywun i wneud hynny.

Does dim amheuaeth nad yw Ifan Morgan Jones yn ddyn prysur iawn. Nid yn unig mae ganddo bedair nofel i’w enw, ond mae hefyd yn newyddiadurwr gweithgar sydd wedi cwblhau doethuriaeth ar genedlaetholdeb a’r wasg Gymraeg yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Does dim amheuaeth chwaith nad yw’r gwaith ymchwil a wnaeth wedi bwrw ei gysgod yn drwm dros y nofel hon.

Nofel wyddonias / ffantasi sydd gennym ac ynddi elfen gref o hanes amgen. Fe’i disgrifir fel y nofel Gymraeg gyntaf o fewn y genre Agerstalwm (steampunk).

Cludir ni yn ôl i’r bedwaredd ganrif ar bymtheg ac fe adroddir yr hanes gan ferch ifanc o’r enw Sara Maddocks. Mae honno (ar ôl iddi ei ladd) yn dianc rhag ei thad treisgar ac yn cael ei hun mewn tref ddiwydiannol (nid annhebyg i Ferthyr Tudful). Yno mae’n cael gwaith ar bapur newydd (sy’n ein hatgoffa o’r Faner) a berchnogir gan Joseph Glass (Thomas Gee?).

Mae yna nifer o gymeriadau pwysig eraill yma, fel Jenkin Jones, Ellis Morgan, Abraham ap Hywel a Guto Salesbury. Maen nhw yn eu tro yn eich atgoffa o bobl hanesyddol go iawn fel Daniel Owen, Ieuan Gwynedd, Emrys ap Iwan ac un o wleidyddion ifanc y mudiad Cymru Fydd. Mae enwadaeth, Rhyfel y Degwm, a’r gwrthdaro rhwng eglwys a chapel yn rhan bwysig o’r stori hefyd, heb sôn am Batagonia! Pwysleisir yn ogystal y gwrthdaro arall hwnnw rhwng gweithwyr a’u meistri. Ond yr hyn sy’n aros yn y cof yn fwy na dim yw’r oglau – oglau’r budreddi a’r tlodi a achoswyd gan ormes y diwydianwyr yn fwy na dim. Daw hyn â’r sosialwyr, a’u harweinydd Solomon y Pentyrrau Sorod, i mewn i’r stori. Ond yr elfen sinistr sydd fel pe bai’n clymu popeth ynghyd yw diflaniad plant y tlodion.

Fe gyflawnodd yr awdur gryn gamp yn plethu’r holl elfennau hyn wrth ei gilydd i greu stori gref a gafaelgar ac fe fûm yn pendroni ymhell cyn dod at ddiwedd y nofel sut y byddai’n llwyddo i gau pen y mwdwl, ond fe wna hynny mewn dull hynod ddyfeisgar a diddorol. Heb unrhyw amheuaeth, dyma un o nofelau mwyaf cyffrous 2019.

Fast-paced mystery set in an industrial town in the second half of the 19th century. The main character, Sara, escapes from her fath er, an alcoholic minister and comes to the town having seen an adv ert for a job as a journalist in Henry Glass's press, a business m an and a editor of newspaper, Llais y Bobol.

Dafydd Morgan Lewis

Adolygiad o www.gwales.com 

Awdur: John Emyr

Iaith: Cymraeg

Nifer y Tudadlennau: 354

Dyddiad Cyhoeddi : Gorffennaf 2019

ISBN: 9781784617127 (1784617121)

Publication Date July 2019
Publisher: Y Lolfa, Tal-y-bont

Format: Paperback, 215x142 mm, 354 pages

Language: Welsh